مالیات حقوق شغل دوم چقدر است و به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟4 شغل معاف

مالیات حقوق شغل دوم کارمندان و محاسبه مالیات شغل دوم بازنشستگان یا به عبارتی داشتن دو تا پرونده اقتصادی همیشه جای سؤال است. اینکه تکلیف شغل دوم کارمندان چیست و چقدر مالیات باید پرداخت کنند؟ در درجه اول این را بدانید که مالیات شامل شغل دوم افراد حقوقی و حقیقی می‌شود، مقدار آن نیز بسته به سطح درآمد متفاوت است. چرا که قانون مالیات‌های مستقیم برای مجموع درآمد افراد است؛ مگر اینکه کالا یا خدمات آن‌ها معاف از مالیات باشد. طبق آمار به‌دست‌آمده تقریباً ۳۰ درصد افراد شاغل در ایران، شغل دوم نیز دارند. در ادامه این مطلب با اوراش همراه باشید تا به طور کامل به مالیات شغل دوم یا چندشغلی بپردازیم.

مالیات شغل دوم چیست و به چه کسانی تعلق می‌گیرد؟

مالیات شغل دوم، نوعی مالیات‌بردرآمد است که به اشخاص حقیقی دارای بیش از یک شغل تعلق می‌گیرد. دولت از طریق دریافت مالیات‌بردرآمد، از جمله مالیات شغل دوم، منابع مالی خود را تأمین می‌کند. این مالیات، بر اساس قانون مالیات‌های مستقیم، از مجموع درآمد افراد چندشغله محاسبه و کسر می‌گردد.

بسیاری تصور می‌کنند که مالیات تنها به مشاغل اصلی تعلق می‌گیرد، درحالی‌که مطابق قانون، مالیات شغل دوم نیز مشمول پرداخت است. اگر مجموع درآمد شخص از هر دو شغل، پس از کسر هزینه‌های قابل‌قبول، از مبلغ معینی (یک میلیارد ریال) فراتر رود، مازاد آن مشمول نرخ مالیاتی مشخصی خواهد بود. مهم نیست که درآمد از دو منبع یا بیشتر حاصل شود؛ مالیات شغل دوم بر اساس کل درآمد محاسبه می‌گردد.

لازم به ذکر است، قوانین مالیاتی شامل موارد خاصی همچون معافیت مالیاتی برای برخی گروه‌ها نیز می‌شود، اما به‌طورکلی، مالیات شغل دوم بر درآمد افراد چندشغله اعمال می‌گردد. در خصوص مالیات بازنشستگان شاغل نیز قوانین و مقررات خاصی وجود دارد که بسته به شرایط فرد، متفاوت خواهد بود؛ بنابراین، آگاهی از قوانین مالیاتی مربوط به مالیات شغل دوم و سایر موارد مرتبط، برای تمامی افراد شاغل ضروری است.

نحوه محاسبه مالیات برای شغل دوم

محاسبه مالیات برای شغل دوم در ایران به این صورت است که مجموع درآمد از دو شغل (شغل اصلی و شغل دوم) با هم جمع شده و سپس طبق قانون مالیات‌های مستقیم (ماده ۱۳۱) و با درنظرگرفتن معافیت‌های مالیاتی، مالیات محاسبه می‌شود. به‌عبارت‌دیگر، مالیات شغل دوم به‌تنهایی محاسبه نمی‌شود، بلکه مجموع درآمد ملاک تعیین نرخ مالیات است.

مراحل کلی محاسبه مالیات شغل دوم:

• تعیین درآمد مشمول مالیات: مجموع درآمد حاصل از شغل اصلی و شغل دوم را با هم جمع کنید.
• محاسبه مالیات بر اساس درآمد: از مجموع درآمد، هزینه‌های قابل‌قبول مالیاتی کسر می‌شود و سپس باتوجه‌به نرخ‌های مالیاتی ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم، مالیات محاسبه می‌شود.
• محاسبه مالیات شغل دوم: در نهایت، مالیات محاسبه شده به‌عنوان مالیات شغل دوم در نظر گرفته می‌شود.

جهت خرید نرم افزار به مشاوره نیاز دارید!؟

شماره تلفن همراه خود را وارد کنید کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.

Company

این قسمت برای اهداف اعتبارسنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند.

نام و نام خوانوادگی(ضروری)

شماره همراه(ضروری)

تفاوت مالیات حقوق دولتی و خصوصی در سال‌های اخیر

تفاوت اصلی در مالیات حقوق بین بخش دولتی و خصوصی در سال‌های اخیر، ناشی از عوامل متعددی است که مهم‌ترین آن‌ها تفاوت در نوع و میزان مزایا، معافیت‌های مالیاتی و متوسط درآمد در این دو بخش است. به طور معمول، کارکنان بخش خصوصی به دلیل بهره‌مندی از معافیت‌های مالیاتی خاص برای برخی مزایا مانند حق مسکن یا بن خواربار، ممکن است نسبت به کارمندان دولتی، مالیات کمتری پرداخت کنند. در مقابل، کارمندان دولتی به دلیل دریافت حقوق بالاتر و نیز مزایای مشمول مالیات بیشتر، ممکن است مشمول پرداخت مالیات بیشتری شوند.

با تغییرات مداوم در قوانین مالیاتی و نیز اصلاحات نظام حقوق و دستمزد، این تفاوت‌ها در سال‌های اخیر برجسته‌تر شده‌اند. برای مثال، افزایش معافیت‌های مالیاتی برای حقوق و دستمزد، اگرچه به‌طورکلی اعمال شده است، اما ممکن است تأثیر یکسانی بر تمامی گروه‌ها نداشته باشد.

علاوه بر این، نوع مزایا و اضافات پرداختی نیز بر میزان مالیات پرداختی مؤثر است. به‌عنوان نمونه، حق اولاد و کمک‌هزینه‌های مسکن در بخش دولتی ممکن است مشمول مالیات شوند، درحالی‌که در بخش خصوصی معافیت‌های بیشتری برای این موارد وجود دارد. از سوی دیگر، باتوجه‌به اینکه میانگین حقوق در بخش دولتی اغلب بالاتر از بخش خصوصی است، این امر به طور غیرمستقیم بر میزان مالیات پرداختی تأثیرگذار است، زیرا افراد با درآمد بالاتر مشمول نرخ مالیات بیشتری می‌شوند.

موضوع دیگری که باید در نظر گرفته شود، بحث مالیات شغل دوم یا مالیات حقوق دوم است. درصورتی‌که فردی علاوه بر شغل اصلی خود، دارای شغل دومی نیز باشد، درآمد حاصل از آن مشمول مالیات مشاغل یا به طور دقیق‌تر، مالیات حقوق دوم خواهد بود. قانون مالیات مشاغل تعیین می‌کند که چه مشاغلی مشمول مالیات هستند و چه مشاغلی جزء مشاغل معاف از مالیات محسوب می‌شوند.

وضعیت مالیات شغل دوم برای بازنشستگان

طبق قوانینی که توسط سازمان امور مالیاتی وضع شده، همه بازنشستگان از پرداخت مالیات برای حقوق شغل دوم معاف هستند. البته درصورتی‌که قرارداد شغل دوم افراد بازنشسته دولتی نبوده و پیمانکاری، ساعتی یا غیرپرسنلی باشد، اثبات معافیت از این مالیات کمی سخت خواهد بود. همچنین همه افراد بازنشسته کشوری و لشگری از پرداخت حق بیمه حقوق معاف هستند.

موارد معاف از مالیات برای شغل دوم

قانون مالیات‌های مستقیم، درگذشته، به افراد دارای دو یا چند شغل اجازه می‌داد تا از تمامی معافیت‌های مالیاتی مربوط به هر شغل بهره‌مند شوند. اما، با اصلاحات صورت‌گرفته و الحاق تبصره‌های جدید، این امکان محدود شده است. بر اساس قانون جدید، اشخاص حقیقی که دارای مشاغل متعدد هستند، تنها می‌توانند از یک معافیت مالیاتی موضوع ماده ۱۳۱ قانون مالیات‌های مستقیم استفاده نمایند.

این بدان معناست که فارغ از تعداد مشاغل، تنها یکی از آن‌ها مشمول معافیت خواهد بود و ارائه به‌موقع اظهارنامه مالیاتی، شرط اساسی بهره‌مندی از این معافیت است. برخی مشاغل، به دلیل نقش کلیدی در پیشرفت جامعه، از پرداخت مالیات معاف شده‌اند. این معافیت، باهدف تشویق فعالیت در این حوزه‌ها و جلوگیری از کندشدن روند کاری آن‌ها در نظر گرفته شده است.

حوزه‌های انتشاراتی

کلیه فعالیت‌های مرتبط با نشر و پخش کتاب، از جمله حروف‌چینی، خطاطی، ویراستاری، طراحی جلد، صفحه‌آرایی و تمام مراحل نویسندگی (تحقیق، تألیف، بازنویسی، ترجمه، گردآوری و تصحیح) از پرداخت مالیات معاف هستند. این معافیت، در راستای حمایت از فعالیت‌های فرهنگی و افراد فرهیخته در این حوزه اعمال می‌شود.

فعالیت‌های فرهنگی

فعالیت‌هایی نظیر راه‌اندازی و مدیریت کتابخانه‌های عمومی، برگزاری جشنواره‌ها، نمایشگاه‌ها، مراسمات فرهنگی و هنری، مسابقات تلاوت و حفظ قرآن، شب‌های شعر و نمایشگاه‌های کتاب از مالیات معاف هستند. همچنین، فعالیت‌هایی مانند بزرگداشت‌ها، مجالس بررسی و نقد فیلم و آثار هنری نیز در این دسته قرار می‌گیرند. هدف از این معافیت، حمایت از مشاغل فرهنگی و نقش آن‌ها در ارتقای سطح فرهنگ جامعه است.

مشاغل مطبوعاتی

به دلیل اهمیت نقش مشاغل مطبوعاتی در افزایش آگاهی عمومی، تمامی فعالیت‌های مربوط به این حوزه از پرداخت مالیات معاف شده‌اند. این مشاغل به دودسته تولید خبر (عکاسی، تفسیر، تولید و پردازش اخبار) و نشر خبر (نویسندگی، گزارش‌گری، تفسیر و نقد اخبار، نشر و پخش مطبوعات) تقسیم می‌شوند و هر دودسته از معافیت مالیاتی برخوردارند.

مشاغل هنری

بسیاری از حوزه‌های هنری، به دلیل نقش آن‌ها در ارتقای سطح فرهنگی جامعه، از پرداخت مالیات معاف هستند. مشاغلی نظیر آهنگ‌سازی، خوانندگی، نوازندگی، تدوینگری، فیلم‌نامه‌نویسی، انیمیشن‌سازی، بدل‌کاری، مجسمه‌سازی و نمایش‌های عروسکی در این دسته قرار می‌گیرند.

دوشغله بودن از نگاه سازمان امور مالیاتی

سازمان امور مالیاتی از طرق مختلفی از شغل دوم افراد مطلع می‌شود. درگذشته، این امر دشوارتر بود، اما باتوجه‌به سیستمی شدن فرایندهای ثبت اطلاعات مالی، شناسایی مشاغل دوم افراد، ساده‌تر شده است. یکی از راه‌های اصلی، دریافت اطلاعات از طریق شرکت‌ها و سازمان‌هایی است که افراد در آن‌ها مشغول به کار هستند.

این سازمان‌ها، هنگام استخدام، مدارک هویتی از جمله کد ملی فرد را دریافت می‌کنند. پس از استخدام، این اطلاعات به‌منظور محاسبه حقوق و دستمزد و همچنین ردکردن بیمه تأمین اجتماعی، در اختیار سازمان امور مالیاتی قرار می‌گیرد. بدین ترتیب، سازمان امور مالیاتی با ثبت کد ملی افراد، از اشتغال آن‌ها در یک سازمان مطلع می‌گردد و مالیات حقوق شغل دوم نیز بر اساس همین اطلاعات محاسبه و اعمال می‌شود.

آیا داشتن دو پرونده مالیاتی مجاز است؟

بله داشتن دو پرونده مالیاتی برای افرادی که دارای دو شغل یا بیشتر هستند مجاز است. هر شغل به طور جداگانه دارای پرونده مالیاتی مختص به خود خواهد بود.

نحوه شناسایی شغل دوم توسط سازمان امور مالیاتی

همان‌طور که پیش‌تر ذکر شد، سازمان امور مالیاتی از طریق اطلاعات ارائه شده توسط سازمان‌ها و شرکت‌های استخدامی، از جمله کد ملی افراد، از شغل دوم آن‌ها مطلع می‌شود.

نحوه تقسیم درآمد و مالیات بین دو شغل در اظهارنامه

در اظهارنامه مالیاتی، فرد موظف است درآمد حاصل از هر دو شغل را به تفکیک مشخص نماید. مالیات بر اساس مجموع درآمد محاسبه و اعمال می‌شود، اما ممکن است برخی معافیت‌ها یا تسهیلات مالیاتی بر اساس نوع مشاغل و میزان درآمد در نظر گرفته شود. برای اطلاع دقیق از نحوه تقسیم درآمد و مالیات بین دو شغل، بهتر است با یک مشاور مالیاتی مشورت شود.

حد مجاز معافیت مالیاتی برای مشاغل متعدد

فرقی نمی‌کند که یک شخص چند واحد شغلی داشته باشد، طبق قانون جدید هر فرد با یک کد ملی تنها یک معافیت سالانه برای مالیات مشاغل خود می‌تواند دریافت کند. به طور مثال اگر فردی ۴ مغازه داشته باشد، در سال 1402 می‌توانست مبلغ 120 میلیون تومان معافیت در سال را برای هر مغازه به دلخواه استفاده کند و یا این مبلغ را بین مغازه‌های خود تقسیم کند.

همچنین در یک سازمان یا شرکت که چند شریک شغلی و جود دارد، طبق قانون حداکثر از ۲ معافیت در سال می‌توان استفاده کرد. مثلاً در یک سازمان که ۵ شریک وجود دارد، در سال 1404 حداکثر از دو معافیت مالیاتی سالانه مشاغل می‌توان استفاده کرد. این مبلغ بین هر ۵ شریک تقسیم می‌شود.

نرم‌افزارهای حسابداری اوراش و نقش آن در محاسبه دقیق مالیات

در عصر حاضر، نرم‌افزارهای حسابداری و مالیاتی اوراش به ابزاری ضروری برای مدیریت بهینه امور مالی شرکت‌ها و فروشگاه‌ها تبدیل شده‌اند. این نرم‌افزارها با ارائه راهکارهای نوین، دغدغه‌های مربوط به محاسبات پیچیده را برطرف ساخته و امکان مدیریت هوشمندانه امور مالیاتی را فراهم می‌آورند.

به‌عنوان‌مثال، نرم‌افزارهای حسابداری شرکتی و فروشگاهی اوراش، با محیط کاربری آسان و جذاب، فرایند مدیریت امور مالی کسب‌وکارها را تسهیل نموده و اطمینان خاطر را برای صاحبان کسب‌وکار به ارمغان می‌آورند. استفاده از این ابزارها، گامی مؤثر در جهت بهبود کارایی و شفافیت مالی سازمان‌ها محسوب می‌شود.

جمع‌بندی

مالیات‌بردرآمد حاصل از شغل دوم، مسئله‌ای حائز اهمیت است که نیازمند توجه زیادی خواهد بود. با عنایت به قوانین مالیاتی نوین و نوسانات مستمر در نرخ‌های مالیات، ضروری است هر فردی که در پی کسب درآمد از طریق شغل دوم است، بادقت و وسواس، میزان درآمد خود را بررسی نموده و با آگاهی کامل از نرخ‌های مالیاتی موجود، نسبت به برنامه‌ریزی مالی خویش اقدام نماید.

سوالات متداول