بیمه خویش‌فرما چیست؟ بررسی هزینه، شرایط و حقوق بازنشستگی آن

در دنیای امروز که بسیاری از افراد به‌صورت مستقل، پروژه‌ای یا دورکار فعالیت می‌کنند، برخورداری از پوشش‌های بیمه‌ای دیگر محدود به استخدام رسمی نیست. بیمه خویش‌فرما به‌عنوان راهکاری قانونی و منعطف، امکان بهره‌مندی از خدمات تأمین اجتماعی را برای کسانی فراهم می‌کند که فاقد کارفرما هستند. این نوع بیمه به افراد اجازه می‌دهد تا خودشان مسئول پرداخت حق بیمه باشند و درعین‌حال از مزایای بازنشستگی، درمان، فوت و ازکارافتادگی بهره‌مند شوند.

در این مقاله از سایت اوراش، به‌صورت کامل به بررسی انواع بیمه خویش‌فرما، تفاوت‌های آن با بیمه اجباری، هزینه‌ها در سال ۱۴۰۴، شرایط سنی، مدارک لازم، نحوه ثبت‌نام غیرحضوری، و فرمول محاسبه حقوق بازنشستگی پرداخته‌ایم. همچنین نکات مهمی درباره مدیریت ریسک‌ها و خطاهای رایج در این نوع بیمه ارائه شده است. اگر شما هم جزو افراد خوداشتغال، فریلنسر یا فاقد پوشش بیمه‌ای هستید، مطالعه این مقاله از وب سایت حسابداری اوراش به شما کمک می‌کند تا تصمیمی آگاهانه برای آینده مالی خود بگیرید.

 بیمه خویش‌فرما دقیقاً چیست و برای چه کسانی مناسب است؟

بیمه خویش‌فرما نوعی پوشش تأمین اجتماعی است و برای افرادی طراحی شده که تحت پوشش بیمه اجباری نیستند و کارفرمایی ندارند. در این نوع بیمه، فرد خود مسئول پرداخت حق بیمه است و هم‌زمان نقش کارفرما و بیمه‌شده را ایفا می‌کند. این طرح به‌ویژه برای کسانی مناسب است که به‌صورت مستقل فعالیت می‌کنند و می‌خواهند از مزایای بازنشستگی، درمان و سایر خدمات تأمین اجتماعی بهره‌مند شوند.

کاندیدهای مناسب برای بیمه خویش‌فرما شامل خوداشتغال‌ها، فریلنسرها، دورکارها، هنرمندان، کسبه، رانندگان، و افرادی هستند که به هر دلیل از پوشش بیمه‌ای سازمانی محروم‌اند. این افراد می‌توانند با ثبت‌نام در بیمه اختیاری تأمین اجتماعی یا بیمه مشاغل آزاد، آینده مالی خود را تضمین کنند.

بیمه خویش‌فرما به‌عنوان راهکاری قانونی و قابل‌اعتماد، امکان بهره‌مندی از حقوق بازنشستگی، مستمری فوت، و خدمات درمانی را فراهم می‌سازد. شایان‌ذکر است که ثبت‌نام بیمه خویش‌فرما غیرحضوری نیز از طریق سامانه eservices.tamin.ir امکان‌پذیر است.

انواع بیمه خویش‌فرما و تفاوت‌ها

بیمه خویش‌فرما در قالب دو نوع اصلی ارائه می‌شود: بیمه اختیاری تأمین اجتماعی و بیمه مشاغل آزاد. هرکدام شرایط، نرخ پرداخت و پوشش‌های متفاوتی دارند که متقاضی باید بر اساس نیاز خود انتخاب کند.

بیمه خویش‌فرما از نوع اختیاری

این نوع بیمه مخصوص افرادی است که قبلاً حداقل ۳۰ روز سابقه بیمه در تأمین اجتماعی داشته‌اند. نرخ پرداختی آن ۲۷٪ از دستمزد توافق‌شده است و شامل پوشش‌هایی مانند بازنشستگی، فوت و ازکارافتادگی می‌شود، اما بیمه بیکاری ندارد. در سال ۱۴۰۴، با حداقل حقوق مصوب، هزینه بیمه خویش‌فرما ۱۴۰۴ حدود ۲۸ میلیون تومان در سال است.

بیمه خویش‌فرما برای صاحبان حرف و مشاغل آزاد

این نوع بیمه نیازی به سابقه قبلی ندارد و برای تمام افراد فاقد پوشش بیمه‌ای مناسب است. نرخ‌های پرداختی شامل ۱۲٪، ۱۴٪ و ۱۸٪ است که هرکدام پوشش متفاوتی دارند:

• ۱۲٪: فقط بازنشستگی
• ۱۴٪: بازنشستگی + فوت بعد از بازنشستگی
• ۱۸٪: بازنشستگی + فوت + ازکارافتادگی

تفاوت بیمه اختیاری و مشاغل آزاد در میزان پوشش، الزام سابقه و نرخ پرداخت است. انتخاب نوع مناسب باید بر اساس شرایط فردی و اهداف بلندمدت انجام شود.

جهت خرید نرم افزار به مشاوره نیاز دارید!؟

شماره تلفن همراه خود را وارد کنید کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.

URL

این قسمت برای اهداف اعتبارسنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند.

نام و نام خوانوادگی(ضروری)

شماره همراه(ضروری)

شرایط احراز بیمه خویش‌فرما و محدودیت‌های سنی

برای ثبت‌نام در بیمه خویش‌فرما، متقاضی باید شرایط عمومی و فنی مشخصی را داشته باشد. بازه سنی مجاز بین ۱۸ تا ۵۰ سال است. افراد بالای ۵۰ سال نیز می‌توانند ثبت‌نام کنند، اما باید سابقه بیمه‌ای قبلی را جبران کنند یا شرایط خاصی را رعایت نمایند.

از دیگر شرایط بیمه خویش‌فرما می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• داشتن تابعیت ایرانی
• دریافت کد بیمه ۱۰ رقمی از سازمان تأمین اجتماعی
• عدم اشتغال تحت پوشش بیمه اجباری در زمان ثبت‌نام
• امکان انعقاد قرارداد بیمه اختیاری به‌صورت مکرر، در صورت قطع و وصل بیمه

مدارک بیمه خویش‌فرما شامل کارت ملی، شناسنامه، فرم درخواست، و در صورت نیاز، مدارک سابقه بیمه‌ای است. ثبت‌نام بیمه خویش‌فرما غیرحضوری از طریق سامانه eservices.tamin.ir انجام می‌شود و متقاضیان می‌توانند مراحل را به‌صورت آنلاین پیگیری کنند. در مجموع، شرایط بیمه خویش‌فرما انعطاف‌پذیر است و برای طیف وسیعی از افراد جامعه قابل‌استفاده است، به‌ویژه کسانی که به دنبال امنیت مالی و حقوق بازنشستگی هستند.

پوشش‌ها و استثناهای بیمه خویش‌فرما

بیمه خویش‌فرما یکی از روش‌های تأمین اجتماعی برای افراد فاقد کارفرماست که پوشش‌های متنوعی را ارائه می‌دهد. مهم‌ترین پوشش‌های این نوع بیمه شامل خدمات درمانی، بازنشستگی، مستمری فوت، ازکارافتادگی، دریافت دفترچه بیمه، امکان تحت پوشش قراردادن افراد خانواده و حتی هزینه کفن‌ودفن است. این خدمات به فرد کمک می‌کند تا در برابر ریسک‌های زندگی، حمایت مالی و درمانی مناسبی داشته باشد.

بااین‌حال، بیمه خویش‌فرما دارای برخی استثناها نیز هست. مهم‌ترین آن، فاقد پوشش بیمه بیکاری بودن است؛ زیرا فرد در این نوع بیمه، کارفرما ندارد و مشمول قانون کار نیست. همچنین، برخی مزایای حمایتی مانند کمک‌هزینه ایام بیماری یا زایمان ممکن است محدودتر از بیمه اجباری باشند.

در مقایسه با بیمه‌های سازمانی، بیمه خویش‌فرما انعطاف‌پذیرتر است؛ اما سطح تعهدات آن به انتخاب فرد بستگی دارد. برای مثال، در بیمه مشاغل آزاد، فرد می‌تواند فقط بازنشستگی را انتخاب کند یا پوشش کامل شامل فوت و ازکارافتادگی را نیز داشته باشد. آگاهی از این پوشش‌ها و استثناها برای انتخاب آگاهانه و متناسب با نیازهای فردی بسیار ضروری است.

هزینه‌ها و نرخ‌های خویش‌فرما در سال ۱۴۰۴

در سال ۱۴۰۴، هزینه بیمه خویش‌فرما بر اساس نوع قرارداد و سطح تعهدات انتخابی متفاوت است. این هزینه‌ها به‌صورت درصدی از دستمزد مبنا محاسبه می‌شوند و به دودسته اصلی تقسیم می‌شوند: بیمه اختیاری و بیمه مشاغل آزاد.

نرخ‌ها یک‌جا

بیمه اختیاری: ۲۷٪ از دستمزد مبنا (شامل بازنشستگی، فوت، ازکارافتادگی)

بیمه مشاغل آزاد:

• ۱۲٪ فقط بازنشستگی
• ۱۴٪ بازنشستگی + فوت
• ۱۸٪ بازنشستگی + فوت + ازکارافتادگی

نمونه محاسبه (۱۴۰۴)

با فرض حداقل مزد پایه ماهانه در سال ۱۴۰۴، هزینه بیمه اختیاری حدوداً بین ۲.۸ تا ۳.۵ میلیون تومان در ماه خواهد بود؛ بسته به اینکه فرد چه دستمزدی را به‌عنوان مبنا انتخاب کند. در بیمه مشاغل آزاد نیز تعرفه‌ها به شرح زیر است:

• ۱۲٪ ≈ ۱.۲ تا ۱.۳ میلیون تومان
• ۱۴٪ ≈ ۱.۴ تا ۱.۵ میلیون تومان
• ۱۸٪ ≈ ۱.۸ تا ۱.۹ میلیون تومان

نکته مهم: این مبالغ به طور مستقیم تابع دستمزد مبنا هستند و فرد می‌تواند بین حداقل تا سقف مصوب، عدد دلخواهی را انتخاب کند؛ بنابراین، هزینه نهایی بیمه خویش‌فرما برای هر فرد متفاوت خواهد بود.

فرمول و شروط بازنشستگی در خویش‌فرما

یکی از مهم‌ترین مزایای بیمه خویش‌فرما، امکان بهره‌مندی از حقوق بازنشستگی است. برای بازنشستگی در این نوع بیمه، دو مسیر اصلی وجود دارد:

• سن بازنشستگی مرسوم: ۶۰ سال برای مردان و ۵۵ سال برای زنان، با حداقل ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه
• بازنشستگی بدون شرط سنی: با داشتن ۳۵ سال سابقه بیمه، فرد می‌تواند بدون توجه به سن، درخواست بازنشستگی دهد

فرمول تقریبی محاسبه مستمری بازنشستگی در بیمه خویش‌فرما به‌صورت زیر است:

«میانگین دستمزد مشمول بیمه در دو سال آخر × نسبت سنوات (تا سقف ۳۵ سال) ÷ ۳۰»

این فرمول نشان می‌دهد که هرچه دستمزد مبنا در سال‌های پایانی بیشتر باشد، مستمری بازنشستگی نیز بالاتر خواهد بود. بااین‌حال، سازمان تأمین اجتماعی ممکن است در صورت رشد غیرعادی دستمزد در پایان دوره، میانگین‌گیری را به بازه‌ای طولانی‌تر گسترش دهد تا از سوءاستفاده جلوگیری شود.

بنابراین، برای دستیابی به حقوق بازنشستگی مطلوب، انتخاب دستمزد مبنا به‌صورت منطقی و مستمر اهمیت زیادی دارد. بیمه خویش‌فرما با انعطاف‌پذیری در تعیین دستمزد و سابقه، فرصت مناسبی برای برنامه‌ریزی آینده مالی افراد فاقد پوشش سازمانی فراهم می‌کند.

ثبت‌نام و تمدید بیمه خویش‌فرما (حضوری/غیرحضوری) و مدارک لازم

برای بهره‌مندی از بیمه خویش‌فرما، متقاضیان می‌توانند از دو مسیر حضوری و غیرحضوری اقدام کنند. مسیر غیرحضوری از طریق پرتال خدمات الکترونیک تأمین اجتماعی به نشانی eservices.tamin.ir انجام می‌شود. مراحل شامل ثبت‌نام اولیه، احراز هویت، انتخاب نوع طرح بیمه (اختیاری یا مشاغل آزاد)، تعیین دستمزد مبنا و پرداخت حق بیمه است. این روش برای افراد دورکار یا ساکن مناطق دورافتاده بسیار مناسب است.

در مسیر حضوری، فرد باید به یکی از شعب تأمین اجتماعی مراجعه کرده و فرم‌های مربوطه را تکمیل کند. کارشناسان شعبه پس از بررسی مدارک، قرارداد بیمه را تنظیم و فعال می‌کنند.

• مدارک لازم برای ثبت‌نام شامل:
• اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی
• یک قطعه عکس جدید
• کارت پایان خدمت یا معافیت (برای آقایان)
• فرم درخواست بیمه خویش‌فرما
• کد بیمه ۱۰ رقمی (در صورت داشتن سابقه قبلی)

تمدید بیمه نیز به‌صورت ماهانه یا سالانه از طریق همان سامانه یا مراجعه حضوری انجام می‌شود. رعایت زمان‌بندی پرداخت‌ها برای جلوگیری از قطع پوشش بیمه‌ای بسیار مهم است.

خویش‌فرما بگیریم یا صبر کنیم برای بیمه اجباری؟

یکی از پرسش‌های رایج در میان افراد فاقد پوشش بیمه‌ای این است که آیا باید برای بیمه خویش‌فرما اقدام کنند یا منتظر استخدام و بیمه اجباری بمانند. پاسخ به این سؤال بستگی به شرایط شغلی و سبک زندگی فرد دارد. اگر فرد در حال حاضر کارفرما دارد یا به‌زودی در یک شرکت یا سازمان مشغول به کار خواهد شد، بیمه اجباری تأمین اجتماعی گزینه بهتری است.

در این نوع بیمه، سهم عمده‌ای از حق بیمه توسط کارفرما پرداخت می‌شود و پوشش‌های درمانی، بازنشستگی، بیکاری و سایر مزایا گسترده‌تر هستند. اما اگر فرد خوداشتغال، فریلنسر، هنرمند، راننده، یا فاقد کارفرما باشد، نباید منتظر بماند. در این حالت، بیمه خویش‌فرما (از نوع اختیاری یا مشاغل آزاد) بهترین راه برای حفظ سابقه بیمه‌ای، بهره‌مندی از خدمات درمانی و برنامه‌ریزی برای بازنشستگی است.

تاخیر در اقدام برای بیمه خویش‌فرما ممکن است باعث ازدست‌رفتن سال‌های ارزشمند سابقه شود؛ بنابراین، اگر شرایط استخدامی مشخص نیست، بهتر است هرچه زودتر برای ثبت‌نام بیمه خویش‌فرما اقدام شود.

مدیریت ریسک‌ها و خطاهای رایج در بیمه خویش‌فرما

بیمه خویش‌فرما باوجود مزایای متعدد، نیازمند مدیریت دقیق و آگاهانه است تا فرد دچار مشکلات حقوقی یا مالی نشود. یکی از رایج‌ترین ریسک‌ها، وقفه در پرداخت حق بیمه است. اگر فرد به‌موقع پرداخت نکند، پوشش درمانی و بازنشستگی او ممکن است قطع شود یا با تأخیر فعال گردد. خطای دیگر، انتخاب مبنای دستمزد خیلی پایین است. اگر فرد برای کاهش هزینه، حداقل دستمزد را انتخاب کند، در آینده مستمری بازنشستگی بسیار ناچیز خواهد بود.

انتخاب مبنای منطقی و متناسب با درآمد واقعی، کلید دریافت مستمری مناسب است.همچنین، برخی افراد پس از استخدام رسمی، فراموش می‌کنند بیمه خویش‌فرما را قطع کنند و هم‌زمان بیمه اجباری و اختیاری را پرداخت می‌کنند. این دوگانگی غیرضروری نه‌تنها هزینه‌بر است، بلکه ممکن است در محاسبه سابقه و مستمری مشکلاتی ایجاد کند. در چنین مواردی، باید به‌سرعت اقدام به قطع بیمه خویش‌فرما کرد.

مدیریت صحیح بیمه خویش‌فرما، شامل بررسی منظم وضعیت پرداخت، تطبیق با شرایط شغلی و انتخاب مبنای مناسب، نقش مهمی در بهره‌مندی کامل از مزایای تأمین اجتماعی دارد.

مدیریت مالی بیمه خویش‌فرما با کمک نرم‌افزار حسابداری اوراش

مدیریت مالی بیمه خویش‌فرما یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های فریلنسرها، صاحبان کسب‌وکارهای کوچک و افرادی است که تحت پوشش بیمه اجباری کارفرما نیستند. از آنجایی که پرداخت حق بیمه به‌صورت ماهانه انجام می‌شود، ثبت دقیق مبالغ، یادآوری سررسیدها و محاسبه هزینه‌ها نقش زیادی در جلوگیری از جریمه و قطع بیمه دارد. نرم‌افزار حسابداری اوراش با امکان ثبت هزینه‌های بیمه، دسته‌بندی پرداخت‌ها، گزارش‌گیری مالی و مدیریت جریان نقدی به شما کمک می‌کند تا پرداخت‌های بیمه خویش‌فرما را منظم و دقیق انجام دهید و برنامه‌ریزی مالی بهتری برای آینده داشته باشید.

جمع‌بندی

بیمه خویش‌فرما فرصتی ارزشمند برای کسانی است که خارج از ساختارهای سنتی استخدام فعالیت می‌کنند؛ اما همچنان به دنبال امنیت مالی، پوشش درمانی و حقوق بازنشستگی هستند. با انتخاب بین بیمه اختیاری و بیمه مشاغل آزاد، افراد می‌توانند بر اساس سابقه، درآمد و نیازهای خود، طرحی مناسب را برگزینند. در سال ۱۴۰۴، نرخ‌های بیمه خویش‌فرما به‌صورت درصدی از دستمزد مبنا تعیین شده‌اند و انعطاف‌پذیری بالایی در انتخاب سطح تعهدات وجود دارد.

همچنین، امکان ثبت‌نام غیرحضوری، تمدید آنلاین و دریافت دفترچه بیمه، فرآیند استفاده از این خدمات را ساده‌تر کرده است. بااین‌حال، مدیریت صحیح بیمه خویش‌فرما اهمیت زیادی دارد؛ از انتخاب مبنای دستمزد مناسب گرفته تا جلوگیری از وقفه در پرداخت و اطلاع‌رسانی به‌موقع در صورت تغییر وضعیت شغلی. این نکات می‌توانند تأثیر مستقیمی بر میزان مستمری بازنشستگی و تداوم پوشش درمانی داشته باشند. اگر به دنبال راهی مطمئن برای حفظ سابقه بیمه‌ای و برنامه‌ریزی مالی بلندمدت هستید، بیمه خویش‌فرما گزینه‌ای قابل‌اعتماد است. برای شروع مسیر، همین حالا به سایت اوراش سر بزنید و از مشاوره‌های تخصصی بهره‌مند شوید.