نشست فعالان اکوسیستم هوش مصنوعی با همکاری انجمن ملی هوش مصنوعی ایران

نشست فعالان و کارشناسان حوزه هوش مصنوعی با هدف بررسی چالش‌ها، فرصت‌ها و ترسیم مدل ایرانی حکمرانی داده، به میزبانی مؤسسه فرهنگی قدس و با حضور جمعی از اعضای انجمن ملی هوش مصنوعی ایران برگزار شد. در این نشست، نمایندگان بخش خصوصی، دانشگاهی و دولتی با تأکید بر لزوم همگرایی در حوزه داده و تصمیم‌سازی هوشمند، دیدگاه‌های خود را درباره آینده این فناوری کلیدی در کشور بیان کردن

محور اصلی نشست: ضرورت حکمرانی داده در کشور

در آغاز نشست، محمدهادی زاهدی، رئیس مرکز فناوری اطلاعات و هوش مصنوعی وزارت علوم، تحقیقات و فناوری، با اشاره به اهمیت راهبردی داده در تصمیم‌سازی‌های ملی، گفت:
«در حال حاضر کشور ما نیازمند مدل بومی حکمرانی داده است؛ مدلی که فراتر از شعار و سند، بتواند در عمل میان دستگاه‌ها، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی ارتباط واقعی ایجاد کند.»

او با تأکید بر این‌که «زبان مشترک میان سامانه‌های داده‌محور هنوز در کشور شکل نگرفته است»، از تدوین شیوه‌نامه شناسایی سرآمدان هوش مصنوعی کشور خبر داد؛ اقدامی که به گفته وی، می‌تواند مسیر سیاست‌گذاری و توسعه زیرساخت‌های داده را شفاف‌تر کند.

چالش‌های حکمرانی داده از نگاه فعالان حوزه

زاهدی در ادامه سخنان خود، نبود قوانین روشن درباره دسترسی و اشتراک‌گذاری داده‌های عمومی را از موانع جدی توسعه اکوسیستم هوش مصنوعی دانست و افزود:
«در غیاب چارچوب مشخص برای داده‌های باز، بسیاری از پژوهش‌ها و پروژه‌های ملی با کندی مواجه می‌شوند. بخش خصوصی باید در این مسیر نقش فعال‌تری ایفا کند تا جریان داده در کشور پویا شود.»

او همچنین به شکاف میان صنعت و دانشگاه اشاره کرد و آن را یکی از مهم‌ترین چالش‌های امروز این حوزه دانست:
«تربیت نیروی متخصص باید بر اساس نیاز واقعی بازار صورت گیرد، نه صرفاً مبتنی بر برنامه‌های آموزشی سنتی.

همکاری بخش خصوصی و نقش نهادهای دانش‌بنیان

در ادامه نشست، سایر اعضای انجمن ملی هوش مصنوعی نیز با بیان دیدگاه‌های خود، بر نقش محوری شرکت‌های دانش‌بنیان و استارتاپ‌های فعال در شکل‌دهی به زیست‌بوم داده‌محور تأکید کردند.
به گفته آنان، بخش خصوصی می‌تواند موتور محرک تحول دیجیتال در کشور باشد، به‌ویژه در زمینه‌هایی مانند سلامت دیجیتال، امنیت سایبری، تحلیل داده‌های کلان و توسعه استانداردهای تبادل اطلاعات.

نمایندگان شرکت‌های فناوری حاضر در نشست، ضمن اشاره به نیاز به سیاست‌گذاری هوشمند و پایدار در حوزه هوش مصنوعی، پیشنهاد کردند که دولت از طریق نهادهایی چون وزارت علوم و معاونت علمی، مسیر همکاری میان بازیگران اصلی را تسهیل کند.

تأکید بر تدوین مدل ایرانی حکمرانی داده

در بخش پایانی نشست، حاضران بر ضرورت تدوین «مدل ایرانی حکمرانی داده» به‌عنوان نقشه راه ملی تأکید کردند. آنان معتقدند، این مدل باید بر سه پایه اصلی استوار باشد:

• اشتراک‌گذاری امن و شفاف داده‌ها میان نهادها و سازمان‌ها،
• تدوین استانداردهای بومی برای کیفیت و امنیت داده،
• تربیت نیروی انسانی متخصص و بین‌رشته‌ای در حوزه‌های داده، حقوق دیجیتال و اخلاق هوش مصنوعی.

در جمع‌بندی نشست، تأکید شد که هوش مصنوعی باید در خدمت توسعه پایدار و استقلال فناورانه کشور قرار گیرد، نه صرفاً به‌عنوان ابزاری برای استفاده از فناوری‌های خارجی.

جمع‌بندی

نشست فعالان اکوسیستم هوش مصنوعی در مؤسسه فرهنگی قدس، نمونه‌ای از گفت‌وگو و هم‌افزایی میان ارکان مختلف زیست‌بوم دیجیتال کشور بود؛ نشستی که نشان داد برای عبور از چالش‌های امروز، بیش از هر زمان دیگر، نیازمند هم‌گرایی سیاست‌گذاران، دانشگاه‌ها و بخش خصوصی هستیم تا مسیر آینده هوش مصنوعی در ایران با نگاهی بومی، علمی و راهبردی ترسیم شود.