چک تضمینی چیست؟ تفاوت چک تضمین شده رمزدار و چک رمزدار بین‌بانکی

با نگاهی به دهه‌های گذشته، تحولات چشمگیری در شیوه پرداخت و استفاده از انواع پول و اسناد مالی قابل‌مشاهده است. از نبود خرید آنلاین و فراوانی دستگاه‌های خودپرداز تا حتی فقدان چک در سال‌های دورتر، تغییرات گسترده‌ای رخ‌داده است.

چک، به‌عنوان یکی از اسناد مالی و انواع پول، تأثیر بسزایی در انجام معاملات داشته است. امروزه، چک‌ها نه‌تنها انواع مختلفی دارند، بلکه قوانین مشخص و محکمی نیز برای افزایش تأثیرگذاری و کاربرد آن‌ها وضع شده است. در این مقاله از بهترین نرم افزار حسابداری اوراش، می‌خواهیم بدانیم چک تضمینی چیست و چه تفاوتی با چک رمزدار دارد.

چک تضمینی چیست؟

چک تضمینی که گاهی به آن چک بانکی نیز اطلاق می‌شود، نوعی از انواع چک به شمار می‌رود که در سیستم مالی کشور جایگاه ویژه‌ای دارد. در تعریف ساده، چک تضمینی چکی است که توسط خودبانک، نه صاحب حساب، صادر می‌گردد و بانک پرداخت وجه آن را تضمین می‌کند. این امر موجب اطمینان خاطر دریافت‌کننده چک می‌شود، چرا که وجه آن از پیش توسط بانک تأمین شده است. برای صدور چک تضمینی، نیازی به داشتن دسته‌چک شخصی نیست و متقاضی می‌تواند با مراجعه به بانک، درخواست صدور آن را نماید.

یکی از پرسش‌های رایج در خصوص این نوع چک، تفاوت چک تضمینی و چک رمزدار است. درحالی‌که هر دو توسط بانک صادر می‌شوند، چک تضمینی معمولاً دروجه‌حامل صادر می‌شود و از اعتبار بالاتری برخوردار است، زیرا مبلغ آن در زمان صدور، از حساب متقاضی کسر می‌گردد. به‌این‌ترتیب، چک تضمینی عملاً حکم پول نقد را دارد و دریافت‌کننده می‌تواند با مراجعه به هر یک از شعب بانک صادرکننده، وجه آن را دریافت کند.

در خصوص قوانین چک تضمینی، لازم به ذکر است که ازآنجاکه بانک پرداخت وجه آن را تضمین کرده است، وصول آن بسیار آسان‌تر از سایر انواع چک است. بااین‌حال، همواره توصیه می‌شود در هنگام دریافت و استفاده از چک تضمینی، احتیاط لازم را به عمل‌آورده و از صحت‌وسقم آن اطمینان حاصل نمایید. استفاده از چک تضمینی در معاملات، ریسک ناشی از عدم پرداخت وجه را به حداقل می‌رساند و به همین دلیل، در بسیاری از موارد به‌عنوان یک ابزار پرداخت امن مورداستفاده قرار می‌گیرد.

ویژگی‌های چک تضمینی

ویژگی‌های چک تضمینی چیست؟ در این بخش، به بررسی ویژگی‌های منحصربه‌فرد چک تضمینی، شرایط صدور، مراحل آن و سایر نکات مرتبط خواهیم پرداخت. ویژگی‌های کلیدی چک تضمینی شامل موارد زیر است:

• ضمانت پرداخت: وجه چک تضمینی توسط بانک صادرکننده تضمین می‌شود و به همین دلیل پرداخت آن قطعی است.
• صدور توسط بانک: چک تضمینی توسط بانک و به درخواست مشتری صادر می‌شود و نیازی به دسته‌چک شخصی نیست.
• عدم امکان پشت‌نویسی و انتقال: چک تضمینی قابل پشت‌نویسی و انتقال به شخص ثالث نیست. این امر امنیت و دقت در نقل‌وانتقالات مالی را افزایش می‌دهد.
• استعلام از طریق کد صیاد: می‌توان با استفاده از کد صیاد مندرج بر روی چک، از وضعیت آن استعلام گرفت.
• ابطال و عودت وجه: در صورت عدم انجام معامله، وجه چک تضمینی فقط به حساب درخواست‌کننده واریز می‌شود و بانک‌ها برای ابطال چک محدودیت زمانی دارند.
• مجازات جعل: در صورت جعل چک تضمینی، علاوه بر مجازات قانونی، امکان دریافت مجدد چک تضمینی به مدت ۲ تا ۶ سال وجود ندارد.
• معتبرترین نوع چک: چک تضمینی به‌عنوان معتبرترین نوع چک شناخته می‌شود و در معاملات بزرگ و مهم مورداستفاده قرار می‌گیرد.
• عدم برگشت‌خوردن: به دلیل مسدودشدن مبلغ چک در حساب مشتری، این نوع چک هرگز برگشت نمی‌خورد.
• صدور به‌صورت رمزدار: چک تضمینی به‌صورت رمزدار و در وجه گیرنده (ذی‌نفع) صادر می‌شود. در واقع این نوع چک مشابه چک رمزدار بین‌بانکی عمل می‌کند.

جهت خرید نرم افزار به مشاوره نیاز دارید!؟

شماره تلفن همراه خود را وارد کنید کارشناسان ما با شما تماس خواهند گرفت.

X/Twitter

این قسمت برای اهداف اعتبارسنجی است و باید بدون تغییر باقی بماند.

نام و نام خوانوادگی(ضروری)

شماره همراه(ضروری)

قوانین چک تضمینی به چه صورت است؟

چک تضمینی، از قوانین و مقررات خاصی تبعیت می‌کند که هدف از آن، ایجاد امنیت و تسهیل در مبادلات مالی است. در ادامه، به بررسی مهم‌ترین قوانین مرتبط با چک تضمینی می‌پردازیم.

• ممنوعیت مسدودکردن وجه چک تضمینی: طبق قانون، نه درخواست‌دهنده چک و نه ظهرنویسان، حق مسدودکردن وجه چک تضمینی را ندارند. این امر، تضمینی برای ذی‌نفع چک است که وجه آن در زمان مقرر قابل‌وصول خواهد بود.
• عدم تأثیر فوت، حجر و ورشکستگی صادرکننده: فوت، حجر (عدم اهلیت قانونی) یا ورشکستگی صادرکننده چک، هیچ خللی در وصول چک تضمینی ایجاد نمی‌کند. حتی طلبکاران صادرکننده نیز نمی‌توانند وجه این چک را توقیف نمایند، زیرا این چک تعهدی مستقل و جدا از سایر دیون صادرکننده محسوب می‌شود.
• الزامات شکلی چک تضمینی: تمام چک‌های تضمینی باید دارای رمز، شماره امضا، مهر شعبه بانکی و مهر صاحب امضا باشند. این موارد، به‌منظور جلوگیری از جعل و اطمینان از اصالت چک، الزامی است.
• موارد صدور چک تضمینی: چک تضمینی برای مصارف گوناگونی صادر می‌شود، از جمله واریز به حساب‌های قرض‌الحسنه جاری، پس‌انداز و کوتاه‌مدت، واریز تعهدات و دیون، واریز به حساب‌های دولتی، صدور حواله به شهرستان‌ها و پرداخت نقدی به اشخاص.
• لزوم پرفراژ مبلغ چک: مبلغ چک حتماً باید به‌وسیله ماشین چک نویسی روی چک پرفراژ گردد. این کار، از دست‌کاری و تغییر مبلغ چک جلوگیری می‌کند.

گفتنی است که چک تضمینی، تنها از طریق شعب بانک صادرکننده قابل‌دریافت و وصول است. این بدان معناست که صدور چک تضمینی منحصراً در صلاحیت بانک اصلی بوده و سایر بانک‌ها مجاز به انجام این عمل نیستند. بااین‌حال، وصول چک تضمینی از طریق سایر بانک‌ها نیز امکان‌پذیر است، اما باید توجه داشت که در صورت مراجعه به شعبه صادرکننده، وجه چک فوراً واریز می‌شود، درحالی‌که وصول از طریق بانک‌های دیگر ممکن است تا یک روز کاری به طول انجامد.

برای صدور چک تضمینی باید چکار کنیم؟

در این بخش، به بررسی شرایط صدور چک تضمینی، مدارک موردنیاز و مراحل صدور آن می‌پردازیم.

مدارک لازم برای صدور چک تضمینی

برای صدور چک تضمینی، ارائه مدارک زیر به بانک ضروری است:

• فرم پرشده نمونه 396 به‌عنوان درخواست صدور چک رمزدار شهری (چک تضمین شده رمزدار)
• رسید دریافت یا برداشت وجه برابر با مبلغ چک تضمین شده

این مدارک، نشان‌دهنده درخواست متقاضی برای صدور چک تضمینی و همچنین تامین وجه موردنیاز برای صدور آن توسط مشتری است.

مراحل صدور چک تضمینی

پس از تهیه مدارک لازم، مراحل زیر برای صدور چک تضمینی باید طی شود:

• امضا بر روی سند 396 و تحویل آن: متقاضی باید فرم درخواست (سند 396) را امضا کرده و به بانک تحویل دهد.
• پرفراژ سند حسابداری و تایید دریافت وجه: بانک، سند حسابداری مربوطه را پرفراژ کرده و دریافت وجه موردنظر را تایید می‌کند.
• صدور چک تضمین شده رمزدار شهری و امضا روی ته سوش چک صادرشده: بانک، چک تضمینی رمزدار شهری را صادر کرده و مسئول مربوطه، ته سوش چک را امضا می‌کند. این مرحله، نشان‌دهنده صدور رسمی چک تضمینی توسط بانک است.
• تحویل چک به مشتری: در نهایت، چک تضمینی صادر شده به مشتری تحویل داده می‌شود.

تفاوت چک تضمین شده با چک رمزدار چیست؟

تفاوت چک رمزدار با چک تضمینی چیست؟ چک تضمینی و چک رمزدار بین‌بانکی، هر دو ابزارهای پرداخت ایمن ارائه شده توسط بانک‌ها هستند، اما در کارکرد و هدف تفاوت‌های قابل‌توجهی دارند. چک تضمینی به درخواست مشتری توسط بانک صادر می‌شود و مبلغ آن به طور کامل در حساب مشتری مسدود می‌گردد. این امر تضمین می‌کند که وجه موردنظر تا زمان پرداخت نهایی، قابل‌برداشت نبوده و پرداخت چک تضمینی به‌طورقطع انجام خواهد شد. شرایط صدور چک تضمینی معمولاً شامل ارائه مدارک شناسایی و تأیید موجودی کافی در حساب است. به دلیل اطمینان بالایی که چک تضمینی ایجاد می‌کند، این ابزار پرداخت در معاملات بزرگ و مهم مانند خرید ملک، خودرو یا شرکت در مزایده‌ها بسیار رایج است.

در مقابل، چک رمزدار بین‌بانکی نیز به‌منظور انتقال وجه بین حساب‌های مختلف بانکی صادر می‌شود. در این حالت نیز، مبلغ چک در زمان صدور از حساب مشتری کسر و نزد بانک نگهداری می‌شود، بنابراین چک رمزدار بین‌بانکی نیز مانند چک تضمینی، امکان برگشت‌خوردن ندارد. تفاوت اصلی این دو ابزار در کاربرد آنهاست. چک تضمینی بیشتر برای معاملاتی استفاده می‌شود که هنوز قطعی نشده‌اند، درحالی‌که چک رمزدار بین‌بانکی برای انتقال امن و مطمئن وجه بین حساب‌ها در معاملاتی که قطعی و مشخص هستند، مورداستفاده قرار می‌گیرد. همچنین، دریافت‌کننده چک رمزدار باید مشخص باشد. نکته مهم دیگر، پشت‌نویسی چک تضمینی است که امکان انتقال آن به شخص ثالث را فراهم می‌کند، درحالی‌که چک رمزدار معمولاً غیرقابل‌انتقال است.

قوانین جدید درباره صدور چک تضمینی

قوانین جدید صدور چک تضمینی، با تأکید بر شفافیت و امنیت، تغییراتی را در فرایند صدور و استفاده از این ابزار مالی ایجاد کرده‌اند. بر اساس این قوانین، صدور چک تضمینی صرفاً در وجه ذی‌نفع مشخص امکان‌پذیر است و انتقال آن به اشخاص دیگر از طریق پشت‌نویسی ممنوع شده است. متقاضی صدور چک تضمینی موظف است فرم درخواست را در شعبه بانک و در حضور متصدی بانک تکمیل نماید و اطلاعات لازم را به طور دقیق در آن درج کند. این اقدام، به‌منظور احراز هویت متقاضی و ثبت اطلاعات مربوط به ذی‌نفع چک انجام می‌شود.

محدودیت‌های جدید انتقال و پشت‌نویسی

یکی از مهم‌ترین تغییرات در قوانین جدید چک تضمینی، محدودیت‌های اعمال شده در خصوص انتقال و پشت‌نویسی آن است. بر اساس این مقررات، چک تضمینی تنها در وجه گیرنده مشخص صادر می‌شود و امکان پشت‌نویسی و انتقال آن به افراد دیگر وجود ندارد. هدف از این محدودیت، جلوگیری از سوءاستفاده‌های احتمالی و افزایش امنیت استفاده از چک تضمینی است.

در گذشته، امکان پشت‌نویسی و انتقال چک تضمینی به افراد متعدد وجود داشت که این امر، احتمال بروز مشکلات و اختلافات را افزایش می‌داد. با اعمال محدودیت در انتقال، ریسک‌های مربوط به چک تضمینی کاهش‌یافته و امنیت معاملات افزایش می‌یابد. این نکته حائز اهمیت است که چک تضمینی قابل توقیف نیست و این ویژگی، یکی از مزایای چک تضمینی نسبت به سایر ابزارهای پرداخت به شمار می‌رود.

نکات مهم در ابطال و صدور چک تضمینی طبق مقررات جدید

در قوانین جدید، فرایند ابطال چک تضمینی نیز دستخوش تغییراتی شده است. بر اساس این مقررات، ابطال چک تضمینی در صورت درخواست متقاضی صدور، یا وکیل یا نماینده قانونی وی امکان‌پذیر است و نیازی به ظهرنویسی چک توسط ذی‌نفع نخواهد بود. این تسهیلات، فرایند ابطال چک را ساده‌تر و سریع‌تر می‌کند. از سوی دیگر، در هنگام صدور چک، درج دقیق مشخصات گیرنده بر روی برگ چک الزامی است و وصول چک تضمینی تنها برای گیرنده مشخص‌شده امکان‌پذیر است. این امر، از سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری می‌کند و اطمینان حاصل می‌شود که وجه چک تنها به ذی‌نفع واقعی پرداخت می‌شود.

در مقایسه با چک دروجه‌حامل که قابلیت انتقال آسان‌تری دارد، وصول چک تضمینی تنها توسط ذی‌نفع مقدور بوده و این موضوع، تفاوت اساسی تفاوت چک‌های بانکی را نمایان می‌سازد. همچنین، اعضای هیئت‌مدیره و هیئت عامل بانک‌ها مسئول اجرای دقیق مفاد این مصوبه هستند و در صورت تخلف، با آن‌ها برخورد قانونی خواهد شد. این نظارت، از اهمیت بالایی برخوردار بوده و تضمین می‌کند که قوانین جدید به‌درستی اجرا می‌شوند و از حقوق مشتریان و ذی‌نفعان چک تضمینی محافظت می‌گردد.

نقش نرم‌افزار حسابداری اوراش در مدیریت چک‌های تضمینی و رمزدار

نرم‌افزار حسابداری مالی اوراش می‌تواند نقش مؤثری در مدیریت و ثبت دقیق اسناد مالی مانند چک تضمینی و چک رمزدار داشته باشد، زیرا در بسیاری از کسب‌وکارها حجم چک‌های دریافتی و پرداختی بالاست و کوچک‌ترین خطا در ثبت تاریخ، مبلغ یا گیرنده می‌تواند منجر به مشکلات مالی و حتی حقوقی شود. با استفاده از نرم‌افزار اوراش ، امکان ثبت منظم اطلاعات چک، پیگیری وضعیت وصول، کنترل سررسیدها و تهیه گزارش‌های دقیق مالی فراهم می‌شود و این موضوع به مدیران کمک می‌کند تا با آگاهی کامل، تصمیمات مالی مطمئن‌تری بگیرند. در نتیجه، استفاده از اوراش باعث افزایش نظم مالی، کاهش ریسک معاملات و جلوگیری از اختلافات احتمالی در پرداخت‌ها خواهد شد.

سخن پایانی

در عصر کنونی، اشراف و درک عمیق انواع چک‌ها، اعم از چک تضمینی و چک رمزدار، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر به شمار می‌رود. هر یک از این ابزارهای مالی، دارای ویژگی‌ها و کارکردهای خاص خود بوده و نیازمند فهم صحیح و بهره‌گیری مناسب هستند. چک تضمینی، با پشتوانه اعتبار و حصول اطمینان از پرداخت قطعی، همچون ابزاری اطمینان‌بخش در معاملات کلان و حساس عمل می‌کند. در مقابل، چک رمزدار، باتکیه‌بر امنیت و قابلیت انتقال وجه مابین حساب‌های بانکی، ابزاری مطمئن در تراکنش‌های بین‌بانکی، برای جابه‌جایی وجوه محسوب می‌گردد. استفاده هوشمندانه از این ابزارها، نه‌تنها از بروز مشکلات و چالش‌های احتمالی پیشگیری می‌نماید، بلکه موجب ارتقای سطح اعتماد و امنیت در تعاملات مالی می‌گردد.